म एकीकृत नेकपा (माओवादी) मा प्रवेश गर्दै छु भन्ने हल्ला आफ्नै पार्टीभित्र गएको आठौं महाधिवेशनमा अध्यक्षकाविरुद्ध जुन समूह निर्माण भयो, त्यो समूहभित्रबाट चलाइएको हो । र, कता-कता माओवादीले पनि यो हल्लालाई साथ दिएजस्तो मैले पाएको छु । यो हल्ला कति असत्य, कति निराधार छ भन्ने कुरा हाम्रो पार्टीका स्थायी कमिटी सदस्य, कम्युनिस्ट आन्दोलनकै एकजना वरिष्ठ नेता कमरेड केपी शर्मा ओलीलाई कांग्रेसमा प्रवेश गर्दै हुनुहुन्छ भन्ने कुरा जति झुटा हो, त्योभन्दा हजार गुना झुटा हो ।
केन्द्रीय कमिटीको दोस्रो बैठकमा केही मानिसले मेरो नामै लिएर ‘अहिले वामदेव कमरेडले माओवादीको बफादारी गरिरहनुभएको छ’ भन्नुभयो । उहाँहरू एउटा समूहलाई समर्थन गर्ने व्यक्ति हुनुहुन्छ । त्यो पक्षमा बारबार बोल्ने साथीहरूले नाम नलिईकन, मलाई संकेत गरेर ‘शरीर एमाले, मन माओवादी’ भन्ने गर्नुभएको छ । उहाँहरूबाट ‘एमाले भएर माओवादीको सेवा पुर्याउने’ र ‘वरिष्ठ नेता भएर माओवादीकहाँ सूचना पुर्याउने’ जस्ता आरोप लगाइन्छ । ती सबै आरोपलाई मैले एउटा कानबाट सुनेर अर्को कानबाट उडाउने काम गरेँ, त्यसको प्रतिक्रियामा मैले केही पनि बोलिनँ । पार्टीभित्र माओवादी आन्दोलनलाई हामीले एउटा समस्या देख्यौँ, त्यसलाई समाधान गर्ने दृष्टिकोण र उपायमा हामीबीच मतभिन्नता भए । म ठान्छु, यस्तो हुनु स्वाभाविक हो ।
एकाएक अर्को हल्ला आयो, यो सरकारलाई वामदेवको समर्थन छैन भनेर । मैले कतै पनि, कुनै पनि बहानामा यस्तो कुरा बोलेको छैन, बोल्ने पनि छैन । बरु मैले के भनेको हो भने, प्रचण्ड नेतृत्वको समीकरण गिराउन र गैरमाओवादी समीकरण निर्माण गर्नका निम्ति लाग्ने हाम्रो पार्टी स्थायी कमिटीको निर्णय गलत छ । यसबाट दक्षिणपन्थीलाई माथि उठाउने काम भएको छ ।
नेपालमा कम्युनिस्ट आन्दोलनको भविष्य ज्यादै उज्ज्वल र सुन्दर छ । त्यसका लागि नेकपा एमाले र एनेकपा माओवादीले गम्भीर भएर सोच्नुपर्ने वेला आएको छ । कम्युनिस्ट एकताका निम्ति माओवादीभित्रको उग्रवामपन्थी भड्काव र एमालेभित्रको दक्षिणपन्थी भड्काव मुख्य बाधकका रूपमा रहेका छन् । दुवै पार्टीभित्रका सच्चा क्रान्तिकारी साथीहरूबीचको मजबुत एकता र सहकार्य समयको माग पनि हो । तर, तत्कालीन घटनाक्रमलाई हेर्दा नेपालमा वामपन्थी एकताको वरिपरि लोकतान्त्रिक शक्तिलाई गोलबन्द गर्ने कामको अन्त्य भएको छ । अब दक्षिणपन्थी नेतृत्वको वरिपरि वामपन्थीहरू जाने र देशलाई अग्रगामी परिवर्तनको पक्षमा होइन, यथास्थिति र प्रतिगमनतर्फ लैजाने कामको सुरुवात भएको छ । यसमा म अहिले पनि अडिग छु ।
प्रधानमन्त्री प्रचण्डको राजीनामा राष्ट्रपतिले स्वीकृत गर्नुभयो, त्यसपछि बनेको शून्यतामा तुरुन्त फेरि प्रचण्ड वा माओवादी प्रधानमन्त्री भएको सरकार बन्ने अवस्था थिएन । त्यस्तो अवस्थामा नेपाली कांग्रेसको तर्फबाट हाम्रो पार्टीलाई जब प्रस्ताव आयो, हामीले सर्वसम्मत रूपमा माधव नेपाललाई अघि सार्यौँ, यो कुरालाई सर्वसम्मत बनाउन मैले उल्लेख्य भूमिका निर्वाह गरेको छु । म गैरमाओवादी राजनीतिक समीकरणको विपक्षमा हुँ । नीतिगत, वैचारिक पक्षमा असहमत भएर आफ्नो फरक मत लेखे पनि पार्टीले निर्णय गरिसकेको नीतिलाई कार्यान्वयन गर्ने क्षेत्रमा सहमत भएरै जानुपर्छ । म सरकारलाई समर्थन छैन भन्दै हिँड्नेवाला होइन । यो सरकारले सही काम गर्दै अगाडि जाओस् भन्ने मेरो चाहना छ, तर अहिलेसम्म त्यस्तो गरेको छैन । यही सरकारमा माओवादीलाई ल्याउने हो भने यही सरकार राष्ट्रिय सरकार बन्छ । हामीले त्यसका लागि पहल गर्नुपर्छ, तर अहिलेसम्म गरिएको छैन । बाहिर ओठे जवाफ दिन त भनिएको छ, तर भित्र यो सरकारलाई राष्ट्रिय स्वरूप दिऔँ भनेर कुनै पनि प्रस्ताव आएको छैन ।
अहिले राष्ट्रिय सहमति भन्नाले माओवादीसहितको सहमति मात्र राष्ट्रिय सहमति हुन सक्छ । माओवादी असहमत भएको अवस्था राष्ट्रिय सहमति हुन सक्दैन । यसको सान्दर्भिकता भनेको के हो भने, संविधान निर्माण गर्दा पनि माओवादीसहित निर्माण हुन सक्ने यथार्थ हो, शान्तिप्रक्रियाको टुंगो लगाउने कुरा त झनै अपरिहार्य आवश्यकताको कुरा हो । जब राष्ट्रिय कार्यभार नै ऊसहित संलग्न भएर मात्रै सम्पन्न गर्न सकिन्छ भने यो यथार्थलाई पन्छाउनुको कुनै औचित्य छैन । पन्छाउन खोज्नु भनेको राष्ट्रिय कार्यभार पूरा नगर्नु हो । सहमतिको वातावरण निर्माण गर्न पार्टीले मलाई जिम्मेवारी दियो भने म वफादारीपूर्वक बहन गर्न तयार छु । तर, मलाई यस्तो जिम्मेवारी पार्टीले दिन्छ भन्ने विश्वास छैन । अहिले पनि कैयन् वार्ता भइरहेका छन्, ती वार्तामा मलाई सामेल गरिएको छैन । यो अपमान पनि हो । अपमान नै सही, तर पार्टीको पाँचौँ महाधिवेशनले पारित गरेको राजनीतिक कार्यदिशा, ०६२/६३ को जनआन्दोलनको दिशा र त्यसपछि नेपाललाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गर्ने निर्णयमा मेरो महत्त्वपूर्ण एवं उल्लेख्य भूमिका रह्यो । यिनलाई स्थापित गर्न गरिएका सम्पूर्ण व्यवहारमा मैले रगत, पसिना बगाएको छु, मैले मेरो विचार र समय पनि लगाएको छु । त्यसैले म यहाँ बसेर लडिरहन्छु । अन्तिम वेलासम्म पनि विचारलाई स्थापित गर्ने कोसिसमा म लाग्छु । मलाई मानिसहरूले विभिन्न किसिमले एक्लो पारे पनि म मेरो विचारमा एक्लो छैन । मेरो विचारलाई नेकपा एमालेका समर्थन/शुभचिन्तकहरूको ठूलो समर्थन छ ।
नलुकेको यथार्थ के हो भने, हाम्रो पार्टीभित्र माओवादीलाई शान्तिप्रक्रियामा सामेल गर्न र राजतन्त्रविरुद्ध आन्दोलनमा संलग्न गराउन कुनै पनि हालतमा हुन्न भन्ने विचारका नेता हुनुहुन्थ्यो । म कार्यवाहक महासचिव भएको अवस्थामा महासचिव माधवकुमार नेपालको सल्लाहमा माओवादीसित वार्ता गर्न स्थायी समिति सदस्य युवराज ज्ञवालीको साथमा रोल्पा गएँ । माओवादीले युद्ध सुरु गरेपछि त्यसवेलासम्मको इतिहासमा दुईवटा पार्टी बसेर लिखित सहमति गरेको पहिलो घटना नै त्यही बन्यो । दुवै पार्टीलाई राजतन्त्र उन्मूलन गर्ने र लोकतान्त्रिक गणतन्त्र स्थापना गर्ने कुरामा प्रतिबद्ध गरायौँ । र, त्यो दिशामा नेपालका सम्पूर्ण राजनीतिक पार्टीलाई बृहत् एकता कायम गरेर ल्याउने सहमति भयो । त्यसवेला राजाले सञ्चालन गरेको स्थानीय निकाय -नगरपालिका) निर्वाचनलाई नौटंकी सावित गराउँदै असफल पार्ने, ध्वंस गर्ने कुरा हामीले गर्यौँ । त्यो घटनापछि हाम्रो पार्टीको स्थायी समितिको बैठकमा ‘वामदेव गौतमलाई कारबाही गर्नुपर्छ, वामदेव गौतमले एमालेलाई लगेर माओवादीमा मिलायो, गणतन्त्र माओवादीको मुद्दा हो, एमालेको मुद्दा संवैधानिक राजतन्त्र हो, हामी ०४७ सालको संविधानमा प्रतिबद्ध छौँ, त्यही संविधानअन्तर्गत नै आजको समस्याको खोजी गरिनुपर्छ’ भनियो । त्यसपछि राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेलाको आयोजना गरियो । त्यो भेलामा नियोजित रूपमा मेरोविरुद्ध क्याम्पेनिङ गरियो, राष्ट्रिय कार्यकर्ता भेलाबाटै मलाई कारबाही गरिनुपर्छ भन्दै कानेखुसी गरियो । ती साथीहरूले भनेबमोजिम जाने अवस्था त्यसवेला थिएन । निरंकुश राजतन्त्रविरुद्ध नै अगाडि बढ्ने अवस्था थियो । त्यहीअनुसारको राजनीतिक कार्यदिशा निश्चित भयो । जब नेकपा एमाले मुलुकको समस्या समाधान गर्नका निम्ति सकारात्मक ढंगले जाने कोसिस गरिरहेको थियो, त्यसवेला एउटा पक्ष त्यसको विपक्षमा थियो । तर, हामीले लक्ष्य पूरा गरेरै छाड्यौँ । हाम्रै पहलकदमीले संविधानसभाको रजिस्टरमा मत दर्ज गरेर राजतन्त्रलाई अन्त्य गरियो । नेपाललाई दुई हजार वर्षदेखि नेतृत्व गर्दै आएको राजतन्त्र र दुई सय ४० वर्षदेखि शासन गर्दै आएको शाहवंशीय परम्परालाई हामीले ढाल्यौँ । कसैले ठूलो कुरा नगरे हुन्छ, यो सब काम एमालेको पहलकदमीबाट मात्र सम्भव भएको हो । आन्दोलनको भूमिका, निरंकुश राजतन्त्र ढाल्ने नीति, माओवादीलाई शान्तिप्रक्रियामा ल्याउने नीति, माओवादीका उग्रवामपन्थी विचार-व्यवहारको विरोध गर्दै शान्तिप्रक्रियामा ल्याउन प्रेरित गर्ने एमालेका प्रयत्नहरूकै प्रमुख रूपमा जिम्मेवारी रहेको छ । यद्यपि, यसमा माओवादीको आफ्नो ठाउँको भूमिका प्रमुख छ । त्यसबाहिर एमालेको भूमिका प्रमुख हो । हाम्रै प्रयत्नबाट नेपाली कांग्रेस राजतन्त्रप्रति निरपेक्ष हुने, माओवादी शान्तिपूर्ण आन्दोलनमा सामेल हुने र अन्य राजनीतिक पार्टीहरू गणतन्त्रको दिशातर्फ अगाडि बढ्ने अवस्था भएको हो । यी सबै प्रक्रियामा हामी जाँदा एमालेभित्र दुई दृष्टिकोण र दुई धार रहिरह्यो । जब हामी आन्दोलनमा थियौँ, अर्को पक्ष आन्दोलन गर्न हुन्न भन्ने पक्षमा थियो, जब राजतन्त्रको उन्मूलन गरिँदै थियो, अर्को पक्ष्ँ गर्नुहुँदैन भनिरहेको थियो, जतिवेला एमाले माओवादीसित सहकार्य गर्नुपर्छ भन्ने पक्षमा थियो, अर्को पक्ष त्यसो गर्नुहुँदैन भन्ने पक्षमा थियो र, त्यो पक्ष माओवादीलाई युद्धद्वारा नै समाप्त गर्नुपर्छ भनिरहन्थ्यो । त्यो व्यवहारका विरुद्ध नेकपा एमालेभित्र कुनै पनि व्यक्ति आमने-सामने भएर लडेको छ भने त्यो एक्लो वामदेव गौतम मात्र हो । मैले कहिल्यै पनि गुटबन्दी गरिनँ, मैले कहिल्यै पनि समूह निर्माण गरिनँ, मैले लागेको कुरा भनेँ । पार्टीभित्र हावी भएको यथास्थितिवादी विचारका विरुद्ध पार्टीभित्रै लड्दै यो पार्टीलाई नेपालको कम्युनिस्ट आन्दोलनको मात्र होइन, लोकतान्त्रिक आन्दोलनकै नेताका रूपमा स्थापित गर्नका निम्ति महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलेँ ।
आज हाम्रो पार्टी संविधानसभामा तेस्रो पार्टी छ । यो पार्टीलाई संविधानसभाको पहिलो बहुमतको पार्टी बनाउने योजना मैले स्थायी समितिमा प्रस्तुत गरेँ । तर, त्यसलाई ठाडै इन्कार गर्ने काम भयो । त्यसवेला ६०-६५ प्रतिशत सिटमा एमालेलाई र ३५-४० सिटमा माओवादीलाई निर्वाचन क्षेत्र बाँड्नेगरी निर्वाचन कार्यगत एकता कायम गरेर जाऔँ भन्ने प्रस्ताव मैले राखेको थिएँ । त्यो प्रस्ताव माओवादीले मञ्जुर गरेको थियो । हाम्रो पार्टीको नेतृत्वले भने त्यसलाई ठाडै इन्कार गर्यो, दुत्कार्यो, व्यंग्य गर्यो र मखल ओढाउने काम गर्यो । र, देशव्यापी रूपमा त्यस्तो विचारको विरोध गरियो । आज नेपाली जनताले चाहेको, नेपाली वातावरणले खोजेको, युगले खोजेको नेकपा एमालेका यिनै विचारसहितको समीकरण, नेतृत्व, परिवर्तन तथा बहुदलीय प्रतिस्पर्धासहितको वैज्ञानिक समाजवादमा लैजाने आवश्यकता थियो । र, त्यो भूमिकाबाट यो पार्टीलाई वञ्चित गराउने काम त्यही विचार र त्यही समूहबाट भयो । अहिले माओवादीलाई विभिन्न बहानामा शान्तिप्रक्रियाबाट अलग गर्ने र ऊभित्र रहेको कमी-कमजोरी तथा ज्यादतीपूर्ण गलत व्यवहारको आडमा सिंगो माओवादीलाई युद्धको अवस्थामा फर्काउने अनि युद्धद्वारा नै समाप्त गर्ने नीति बोकेर हिँड्ने साथीहरू र विचारहरूको विरुद्धमा म सशक्त रूपमा पार्टीभित्र खडा भएको छु । त्यो विचार बोक्ने साथीहरूले मलाई ‘एमालेभित्र घुसेको माओवादी’ भन्ने आरोप लगाइरहेका छन् । इतिहासले फैसला गर्नेछ, आज मलाई माओवादी भन्नेहरू माओवादीका कमी-कमजोरीका कारण हाम्रो देशका प्रतिगामीलाई सहयोग गरिरहेका छन्, हाम्रो देशका दक्षिणपन्थीलाई सहयोग गरिरहेका छन् । र, इतिहासले सावित गर्नेछ, मेरो विचार सही छ, म अहिले पनि सही अडानमा छु । यो यथार्थलाई जगजाहेर गरिदिन चाहन्छु, म माओवादी होइन, मलाई माओवादीको आरोप लगाउँदै सिंगो एमालेलाई दक्षिणपन्थीहरूको चंगुलमा फसाउने षड्यन्त्र भइरहेको छ । त्यही षड्यन्त्रको हिस्साका रूपमा वामदेव माओवादी बन्दै छ भन्ने हल्ला चलाइएको हो ।
जहाँसम्म पार्टीभित्र अपमानका प्रसंग उठ्ने गरेका छन्, केन्द्रीय कमिटीमा कार्यविभाजन गर्दा नै त्यो कुरा देखिएको हो । मेरा लागि पार्टी स्कुल विभाग उपयुक्त छ भन्ने कुरा भयो । तर, त्यो कुरा मेरो पक्षमा प्रस्तुत भएन । पार्टी विभाजनमा एउटा पक्ष बनेर गएको, आइसकेर पनि फरक-फरक विचार बोकेर हिँडेको भनेर दिइएन । पार्टीभित्र मैले सञ्चालन गर्न नसक्ने विभाग कुनै पनि छैनन् । अहिले मैले जुन दृष्टिकोण अगाडि सारेको छु, नेपाली जनआन्दोलनको सम्बन्धमा, नेपालमा विकसित घटनाक्रमका विषयमा जिम्मेवारी बहन गर्न नदिने र पाइला-पाइलामा अपमान गर्ने काम भइरहेको छ । त्यस्तो व्यवहार सहन नसकेर कतिपय मान्छे लाखा-पाखा लाग्न सक्छन्, तर मसित कसैले आएर त्यस्तो कुरा गर्नुभएको छैन । यदि, उहाँहरू (पार्टी छाडेर गएका) अपमानले पोलेरै जानुभएको हो भने पनि त्यस्तो अपमान, जो मैले भोगेको छु, त्यस्तो त पक्कै पनि उहाँहरूलाई भएन होला । म त यही पार्टीमा बसेर संघर्ष गरिरहेको छु, गरिरहन्छु । माओवादीसित अहिले पनि मेरा गम्भीर मतभिन्नता छन् । म माओवाद मान्न सक्दिनँ, मार्गदर्शक सिद्धान्त त झनै मान्न सक्दिनँ । प्रचण्डपथ स्विकार्ने त कल्पना पनि गर्न सकिन्न । माओवादीका व्यक्तिहत्या र व्यक्तिप्रति गरिने ज्यादतीपूर्ण व्यवहारसित सहमत हुने कुनै ठाउँ छैन । यसै कारण अहिले पनि सिद्धान्त र व्यवहारका कारण ऊ उग्रवामपन्थी भड्काउ भएको पार्टी हो । तर, पनि म कम्युनिस्ट पार्टी मान्छु । र, अहिले नेपालको निम्ति त्यो अपरिहार्य शक्ति बनेको छ । यिनै यथार्थले गर्दा माओवादीसित एकातिर सहकार्य गरेर चल्नुपर्ने बाध्यता छ, अर्कोतिर माओवादी पार्टीसित गम्भीरखाले असहमति राख्नैपर्ने हुन्छ । यति गम्भीर कुरामा मतभिन्नता छ भन्ने यथार्थलाई बुझ्दाबुझ्दै मेरोबारे यसरी हल्ला गर्नु अरूको चरित्रहत्या गर्ने खेती गर्न पल्किएका बद्मासहरूको कामभन्दा अरू केही होइन ।
प्रधानसेनापतिका सम्बन्धमा विगत प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारले स्पष्टीकरण माग्ने निर्णयमा मेरो सहमति हो, समर्थन हो, म त्यसवेला पार्टीको कार्यवाहक अध्यक्षको हैसियतमा पनि थिएँ । पार्टी अध्यक्ष चीन जानुभएको थियो, जानुअघि मलाई त्यसो गर्न निर्देशन नै दिनुभएको हो । म अध्यक्षसित प्रधानसेनापति बर्खास्त गर्ने निर्णय लिएर गएको होइन कि अध्यक्षले नै मलाई त्यो प्रस्ताव राख्नुभएको हो । प्रचण्डले त मंसिरदेखि कटवाललाई कारबाही गर्नुपर्यो भन्दै हुनुहुन्थ्यो । मैले नै हो, लामो समयसम्म इन्कार गर्दै आएको । मैले यो कुरा कसैलाई पनि भनिनँ । किनभने, म एकजनाले इन्कार गरिदिँदा त्यो निर्णय हुन सक्दैनथ्यो । त्यसैले त्यसलाई हल्लाको विषय बनाउनु उपयुक्त लागेन । मलाई अध्यक्षले भन्दा पहिला महासचिवले भन्नुभयो, त्यसपछि प्रचण्डले प्रस्ताव ल्याउनुभयो र हामीले समर्थन गर्यौँ । त्यसो गरेर सही गरेको भए पनि, गलत गरेको भए पनि त्यसमा म पूर्णरूपले जवाफदेही छु ।
दुःखको कुरा, हामीले प्रधानसेनापतिलाई बर्खास्त गर्ने निर्णय गर्दागर्दै हाम्रो पार्टी राष्ट्रपतिलाई कदम चाल्नका निम्ति उक्साउने काममा फेरि १८ दलमा सामेल भयो । दुःखका साथ म भन्छु, यसमा नेकपा एमालेको अडान पीपलपाते नै हो । नेपाली उखानमा पीपलपाते व्यवहारलाई कौडीबराबरको महत्त्व दिइन्न । यद्यपि, १८ पार्टीले प्रधानसेनापतिलाई पुनर्नियुक्ति गर्नु भनेको थिएन, एउटा उपायले समस्या समाधान गर्नु भनेको मात्रै थियो । यसरी राजनीतिक पार्टीहरूले राष्ट्रपतिलाई उचित कदम चाल्नुस् भन्न मिल्दैन । १८ पार्टीले राष्ट्रपतिलाई अनुचित कदम चाल्न प्रेरित गरे । राष्ट्रपतिले गरेको काम नेपालको अन्तरिम संविधानको अक्षर र भावनाको खुलमखुल्ला विरुद्धमा छ । संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्र घोषणा भएपछि पहिलोचोटि सबभन्दा माथिल्लो ठाउँमा रहेको सम्मानित संस्थाले गरेको असंवैधानिक काम हो । सरकारले प्रधानसेनापतिलाई बर्खास्त गर्यो । प्रधानसेनापतिलाई पुनर्नियुक्ति गर्ने काम राष्ट्रपतिले गर्न सक्दैनथे । त्यो संविधानसम्मत थिएन भने त्यसलाई पुनर्बहाली गर्ने निर्णय सर्वोच्च अदालतले मात्र गर्न सक्थ्यो या त्यो संसद्को बहसको विषय बन्न सक्थ्यो । पहिलो ऐतिहासिक भूल यहाँबाट सुरु भएको छ । सेरेमोनियल राष्ट्रपतिले जुन कार्यकारी अधिकार प्रयोग गरेका छन्, त्यसका दुस्परिणाम भोलिका दिनमा हामीले भोग्दै जानुपर्नेछ । राष्ट्रपतिले क्याबिनेटमा -प्रधानमन्त्रीमा) निहित अधिकार राष्ट्रपतिमा फर्काउने अर्को गल्ती अहिलेको सरकारले गरेको छ । यसपटक प्रधानसेनापतिलाई सरकारले हटायो र राष्ट्रपतिले पुनर्बहाली गर्नुभयो, त्यसपछि बनेको सरकारले राष्ट्रपतिले चालेको कदम एकदम सही हो भन्यो । भोलि स्वयं माधव नेपाललाई राष्ट्रपतिले हटाइदिनेछन्, र त्यसपछि बन्ने सरकारले राष्ट्रपतिको कदम सही हो भन्नेछ । यो संविधानको र परम्पराको विरुद्धमा छ ।
हाम्रो पार्टी सरकारबाट हट्ने मामिलामा जब बुटवलमा हाम्रा साथी प्रचण्ड थैवको हत्या भयो, त्यसविरुद्धको आन्दोलनकै क्रममा एउटा खेमा सरकारबाट अलग्गिन चाहन्थ्यो । निरन्तर क्याबिनेट बहिष्कार गर्ने निर्णय भयो । त्यो भनेको सरकारमा नबस्ने नै भनेको हो । हाम्रो पार्टीभित्रको त्यो समूह ऐतिहासिक कालदेखि नै राजनीतिक स्थितिलाई नेतृत्व गर्ने सम्बन्धमा फरक विचारको वाहक बनेर आएको छ । त्यही समूहले माओवादी नेतृत्वको सरकारबाट एमालेलाई अलग गर्न चाहन्थ्यो । प्रधानसेनापति प्रकरणलाई निहँु बनाइयो । त्यसमा नेपाली कांग्रेस र अन्य राजनीतिक पार्टीबाट पनि समर्थन प्राप्त हुने भएपछि यो घटनालाई प्रयोग गरियो । क्याबिनेटमा माओवादीले एक्लै प्रधानसेनापति हटाउने विषयमा निर्णय गर्न थाल्यो भने क्याबिनेट बहिष्कार गर्ने भन्ने अडान लिइयो । वैशाख २० गते आएर सरकारबाट हट्ने, माओवादी सरकारलाई दिएको समर्थन फिर्ता लिने र राजनीतिक समीकरणको नयाँ विकल्पमा जाने भन्ने जुन निर्णय गरियो, त्यसमा मेरो गम्भीर आपत्ति छ । त्यो त्रुटिपूर्ण र ऐतिहासिक भूल हो । घटनाक्रमले त्यसलाई गलत सावित गर्नेछ भन्ने मलाई विश्वास छ ।
(जनआस्था साप्ताहिकका विश्वमणि सुवेदीसँगको कुराकानी)
बिश्व प्रसिद्ध लोनली प्लानेट (Lonely Planet)नामक यात्रा सम्बन्धि वेव तथा पत्रिकाले २०१० मा यात्रा गर्नै पर्ने १० देशहरुमा नेपाललाई पनि समावेश गरेको छ। यस पत्रिकाको पाँचौ बर्षगाठँमा निस्केको सो अंकमा नेपाललाई भौगोलिक तथा सास्कृतिक बिविधताले भरिएको नेपाललाई यात्रै गर्नुपर्ने देशको रुपमा चित्रण गरेको छ।
